„Kobiety powinny żyć tak jak mężczyźni na wszystkich polach, również tam, gdzie od żony wymaga się wierności, a na rozwiązłość męża przymyka oko”. „Parasolki” Dominiki Buczak to powieść rozsnuta w latach 1908 a 1920, która uderza w czytelnika rytmem kobiecych serc i pulsującą Warszawą. To nie jest jedynie opowieść o wydarzeniach zapisanych na kartach historii. Żyje, oddycha i porusza, przestając być odległym obrazem z meandrów przeszłości, stając się uniwersalnym doświadczeniem wielu naszych przodków.Miasto tamtych lat — zakurzone ulice, czerwone dachy kamienic, stukot tramwajów, zapach atramentu i pieczonych ciastek, nie jest tłem, lecz bohaterem, który współtworzy losy sufrażystek. Każda ulica, każdy dom, każdy zakamarek pulsuje arbitralnymi decyzjami, które ważą tyle, co własna wolność. Buczak splata w herstorycznej opowieści losy kobiet historycznych i fikcyjnych, tworząc wielowymiarową, żywą mozaikę zdarzeń. Należy jednak nadmienić,że przeskoki pomiędzy postaciami wymagają bezwzględnego skupienia. Maria Dulębianka nie jest tu symbolem abstrakcyjnego ruchu emancypacyjnego. To kobieta pełna sprzeczności: odważna, niezłomna, a jednocześnie wystawiona na hejt, presję społeczną i wielokrotne upokorzenia. Jej relacja z Marią Konopnicką to nie tylko gest bliskości, lecz akt odwagi w świecie, który nie był gotowy na kobiecą niezależność i miłość, która wychodzi poza skostniałe normy społeczne.Narcyza Żmichowska i młodziutka Zofia Nałkowska to z kolei kobiety w procesie stawania się w pełni sobą: niepewne, poszukujące, rozdarte między tym, czego pragną, a tym, co pozwala im trudna epoka. Każda z nich walczy z ograniczeniami, mierzy się z oczekiwaniami, które były ciężarem, a nie ulgą. Najbardziej dramatyczne sceny powieści odsłaniają zderzenie ideału z brutalnością życia. Wanda Gertz, zmuszona do przyjęcia męskiego imienia, by walczyć w Legionach, uosabia absurd prawa: kobieta mogła oddać życie za Ojczyznę, ale nie decydować o sobie. Anna Tomaszewicz-Dorska walczy w ciszy sal operacyjnych, gdzie każdy sukces wymagał nieustannego udowadniania swojej wartości, a każdy błąd mógł kosztować jej reputację i szansę na działanie. Buczak peroruje, że odwaga bohaterek była okupiona chronicznym cierpieniem, egzystencjalną samotnością, kompromisami i frustracją, a wolność nie była dana, lecz wywalczona. Równocześnie powieść nie idealizuje epoki,co bardzo cieszy. Ukazuje biedę, przemoc, nierówności i ograniczenia, które dotykały kobiety i bezbronne dzieci.Walka o prawa polityczne była luksusem, podczas gdy codzienne przetrwanie i bezpieczeństwo bliskich wymagało poświęceń i morza cierpliwości. Buczak nie ukrywa, że bohaterki zawodziły, popełniały błędy i były ograniczone przez system, klasę oraz społeczne konwenanse, to dobrze. Ich triumfy i drobne zwycięstwa mieszają się z frustracjami, alienacją i goryczą, przedstawiając, że determinacja zawsze ma swoją cenę. Buczak pozwala czytelnikowi wejść w puls miasta, poczuć jego zapachy, dźwięki i ciężar codziennych wybór. To miasto nie jest idylliczne. Jest wymagające, ograniczające, niebezpieczne, a równocześnie inspirujące do działań na pohybel wielu. Język stosowany przez autorkę jest rytmiczny, poetycki i pełen metafor. Czytelnik odczuwa drżenie serc bohaterek, pierwsze miłości i drobne zwycięstwa, a także frustrację, gniew i strach przed rychłą śmiercią. Buczak pozwala zobaczyć, że decyzje postaci były gestami buntu wobec otaczającej, wrogiej rzeczywistości. Przeszłość staje się doświadczeniem, które odbija się czkawką w teraźniejszości. Zdaję sobie jednak sprawę, że krótkie zdania i brak przypisów mogą być przeszkodą dla części odbiorców. „Parasolki” pozostają w pamięci jak echo kroków kobiet, które odmówiły milczenia. To opowieść pełna sprzeczności, dramatów, ograniczeń i heroizmu. Uczy, że wolność jest triumfem, ale też ogromnym ciężarem u szyi. A każdy gest sprzeciwu, każda decyzja, każdy heroiczny czyn pozostawia ślad w historii i w sercu czytelnika.To apel literacki: uwypukla, że odwaga i determinacja nigdy nie były łatwe, że zwycięstwo jest okupione bezbrzeżnym cierpieniem, a wolność jest zawsze wynikiem walki i wielu kompromisów. „Parasolki” uczą, wzruszają, prowokują do pogłębionych poszukiwań dotyczących wspomnianych bohaterek, inspirują, a ich wydźwięk pozostaje w sercu długo po przeczytaniu ostatniej strony.

Zastanawiałam się po zapoznaniu się z opisem treści książki, jak będzie wyglądała, przyjaźń pomiędzy tak naprawdę trzema obcymi sobie, jakby nie patrzył kobietami, niełatwy sposób walki o przetrwanie życia, trudny społeczny byt, jestem w stanie wychwycić to, co najbardziej lubię w powieściach historycznych, zapis tego, czego, czego nie wiem do tej pory na temat wydarzeń z początków XX wieku toczących się w Warszawie. W czytanej przeze mnie powieści największym wyzwaniem było poznanie znaczenie kluczowego słowa, którego nie rozumiałam z nazwy od strony teoretycznej, jak i praktycznej - sufrażysta. Postanowiłam rozwinąć bliżej swój edukacyjny warsztat literacki ukrywający się pod nazwą tytułu powieści w książce ''Parasolki'' autorstwa Pani Dominiki Buczak, której twórczości nie znam. Szczególnie byłam zainteresowana tym, w jakich okolicznościach spotkają główne bohaterki, co je tak naprawdę połączy, czy się polubią, czy jednak droga do prawdziwej przyjaźni będzie się dłużyła, która z nich najbardziej mnie zaskoczy, wzbudzi najmniejsze zaufanie, a może nie zyska od razu aprobaty. Być może wśród tych wszystkich występujących w tej powieści bohaterek jest ta najodważniejsza, najsilniejsza, mająca odmienny charakter od swoich koleżanek, osłaniający przed światem prawdę o skrytej osobistej waleczności tam, gdzie zdanie kobiet nie zawsze się liczy, lecz za każdym razem należy udowadniać, że ma się chęci do tego, aby powiedzieć o tym, że kobietom dzielnie walczącym o prawo wyborcze należy się im. Bohaterką, którą nie lubiłam, od samego początku była Irena. Widoczna była u niej nieszczerość wobec swojej wychowanki Stasi oraz służącej Anulki, rozumiałam jej chłonnych i nie zawsze stosownych do sytuacji zachowań, być może wynikały z charakteru, którego nie mogłam do samego końca rozszyfrować. Najbardziej polubiłam Stasię i Wandę, bo one zawsze coś ciekawego wniosły do codziennego życia. Nie wszystkie wypowiadane dialogi, jak i również opisy sytuacji, w których uczestniczyli bohaterowie drugoplanowi, były dla mnie zrozumiałe. Powieść ta nie zawiera rozdziałów, spisu treści. Nie czyta się jej szybko. Musiałam kilkakrotnie powracać do czytania, co poniektórych wątków ze względu na zamieszczoną małą czcionkę. Gdy czytam książki należące do gatunku powieści o tematyce mocno związanej z historią, a w nich opisane walki, utraty żyć wywołuje u mnie różnoraki odbiór. Nie wiedziałabym, co zrobić w pierwszej chwili na miejscu tychże bohaterek. Wybór jest bardzo trudny i nie ma czasu na myślenie, lecz trzeba, szybko działać nie patrząc zbytnio, jakie poniesie się konsekwencje nie zawsze właściwych decyzji. Na pewno są wśród kobiety, które na zawsze zachowują milczenie i niemiłe wspomnienia z trudnej przeszłości, a zarazem wywołujące negatywne emocje lub chcą, wyzwolić się z nich opowiadając o tym, co miało miejsce w latach wczesnej młodości. Nie było łatwo przeżyć w Warszawie, czy w Krakowie, mając przy boku osoby bliskie, gdyż one nie zawsze mogły pomóc w zdobyciu wykształcenia, małżeństwa trwały krótko, łatwo można, było, wychwycić kto czuje, się wyższy rangą, a kto był skromny i biedny, ale za to ma walczące dobre serce dzięki, któremu mogłam na moment przenieść się do wydarzeń z początku XX wieku.